استان یزد با 72156 كیلومتر مربع وسعت در مركز ایران قرار دارد. ابركوه، اردكان، بافق، تفت، مهریز، خاتم، صدوق، طبس، میبد و یزد شهرستانهای این استان هستند. استان یزد در سال 1375 حدود 750769 نفر جمعیت داشته است. از این تعداد 75/15 درصد در نقاط شهری و 24/85 درصد در نقاطروستایی ساكن بودهاند. شهر یزد پرجمعیتترین شهر و مركز سیاسی - اداری استان یزد است.استان یزد در قلمرو سلسله جبال مركزی ایران واقع شده و از پستی و بلندی و چالهها و كفههای كویری متعددی تشكیل شده است. این ناهمواریها مشتمل بر تپههای پای كوهی، دشتها، بیابانها، نواحی كویری وتپههای ماسهای است.
در استان دو رشته كوه متمایز از هم وجود دارد. اولی بخشی از كوههایی است كه در جهت شمال غربی - جنوب شرقی از مركز ایران عبور میكنند. و به كوههای مركزی ایران معروف هستند. دومی رشته كوههایی است كه در مناطق مركزی، شمالی و شرقی استان قرار دارند. رشته شیركوه كه مانند دیواری قسمتهای مركزی استان را از بخش غربی آن (چاله ابرقو) جدا میكند، همواره از برف و یخ پوشیده شده و درتامین آب شهرهای یزد، تفت و مهریز نقش مهم و اساسی دارد.
جمعیت :
۷۵۰,۷۶۹
مساحت :
۷۲,۱۵۶ sq km
ارتفاع :
۱,۲۳۰ m
میانگین دما :
۱۸.۹ º C
آب و هوا
اقلیم استان یزد به دو علت اساسی خشك است. اول آنكه بر روی كمربند خشك جهانی واقع شده و دیگر آنكه از دریاهای آزاد عمان و خلیجفارس و دریاچههای داخلی و بادهای رطوبتزای دریایی بسیار دور است. عامل مهم اعتدال نسبی آب و هوای یزد كه قابلیت زیست نسبتاً مناسبی به آن بخشیده است، ارتفاعات مهمی است كه در اطراف آن پدید آمده و به طور موضعی در بهبودی هوای استان اثر میگذارند و لذا مناطقی با ارتفاع بیش از 2500 متر از اعتدال و رطوبت نسبی بیشتری برخوردار هستند.
متوسط دمای هوای استان 18/9 درجه سانتیگراد است. حداكثر مطلق دما در تیرماه برابر 43 و حداقل آن در دیماه برابر 7/2- درجه سانتیگراد میباشند. به استثنای منطقه كوهستانی شیركوه ، سایر نقاط استان یزد اقلیم گرم و خشك و بیابانی دارد كه از غرب و جنوب غربی به طرف شمال شرقی و شرق خشكتر میشود.
تاریخ و فرهنگ
سرزمین یزد جلوههایی از باشكوهترین و درخشانترین میراث فرهنگی و تمدن كهن ادوارمختلف تاریخی ایران را در خود جای داده است. تاریخ سكونت انسان در این خطه از هزاره سوم پیش از میلاد فراتر رفته است، به طوری كه در عهد پیشدادیان طوایف در حال كوچ از بلخ به پارس، این سرزمین را یزدان، نامیدند و از آن زمان به بعد یزد محل عبادت شد. از مهمترین مراكز اسكان اولیه این سرزمین به مهرپادین (مهریز) فهرشان، پهره (فهرج)، خورمیش، ادر (اردكان)، شواز، قلاع موبدان (میبد)، طرنج، عقدا و اشكذرمیتوان اشاره كرد. شهر یزد به عنوان محلی پاك و مقدس در رأس تمام آبادیهای مزبور قرار داشته است.
درههای سرسبز و مناطق ییلاقی، چشمه سارها، ارتفاعات و قلهها، غارها، حیات وحش و شكارگاهها و به ویژه جاذبههای كویری از خصوصیات جالب توجه طبیعت یزد است كه برخی از آنها جزء تفرجگاههای مهم مردم استان به شمار میآید.
استان یزد از لحاظ كنشهای فرهنگی نیز جالب توجه است. این منطقه از لحاظ رفتارهای فرهنگی مردم كانون گوناگونیهاست و در این بین خصوصیات فرهنگی زرتشتیان از پیشینه تاریخی درخشانی برخوردار است. زرتشتیان طبق آئین زرتشت مراسم ویژهای را در روزهای معینی از سال برگزار میكنند كه از دیدگاه جهانگردی برای افراد مسلمان و پیروان سایر ادیان جالب توجه و دیدنی است.
